Uitvaartmuziek heeft één taak: de aanwezigen een paar minuten geven waarin niemand iets hoeft te zeggen of te doen. Deze 15 nummers dragen dat moment, gesorteerd op binnenkomst, na de toespraak, het uitdragen en de koffietafel.
Wie een uitvaart regelt, heeft meestal maar twee of drie dagen om de muziek te kiezen. Daarom is dit geen ranglijst, maar een verdeling: welk nummer werkt op welk moment, en waar je op moet letten qua lengte. Drie tot vier minuten is de grens, daarna wordt de stilte ongemakkelijk in plaats van troostend. Bij elk stuk staat de opname op YouTube, zodat u het een keer helemaal kunt beluisteren voordat u kiest.
De fout die het vaakst voorkomt, komt door de tijdsdruk: de familie kiest het eerste nummer dat iemand invalt en luistert het nooit helemaal uit. Dan klinkt er in de aula een derde couplet waar niemand op rekende, en de plechtigheid valt stil.
Luister elk nummer één keer helemaal uit en spreek af waar het uitfadet. De uitvaartondernemer regelt dat, als je het zegt.
Anneke de Vries
Voorbeeld van een samenstelling voor de plechtigheid
Zo ziet een keuze eruit waarmee u niet de mist in gaat:
| Moment | Veilige keuze | Lengte |
|---|---|---|
| Binnenkomst | Bach, Air (Link) | 3 tot 4 minuten |
| Na de toespraak | Claudia de Breij, Mag Ik Dan Bij Jou (Link) | 3 tot 4 minuten |
| Het uitdragen | Bocelli, Time to Say Goodbye (Link) | 2 tot 3 minuten |
| Koffietafel | Einaudi, Le Onde (Link) | de hele middag |
In plaats van een bekend nummer kunt u een persoonlijk rouwlied laten maken: op de naam, het leven en de eigenaardigheden van de overledene. Samen met onze partner LiedMaker leveren wij de tekst en de kant-en-klare opname met muziek en zang. Zo klinkt het resultaat in twee stijlen:
De binnenkomst en het begin van de dienst
Bij de binnenkomst speelt de muziek tegen onrust in: gasten komen binnen, zoeken een plek en weten niet wat ze met hun handen moeten. Een rustig instrumentaal nummer ordent de zaal sneller dan welk woord ook.
1. Johann Sebastian Bach, Air uit Orkestsuite nr. 3
Het meest gespeelde stuk bij Nederlandse uitvaarten, en een van de weinige die na twintig jaar niet versleten klinken. De melodie stijgt langzaam en blijft zo gelijkmatig dat ze de binnenkomst draagt zonder iemand op te jagen. Omdat er geen tekst en geen duidelijk hoogtepunt is, kan het overal worden uitgefade. Een strijkersopname vult de aula beter dan orgel.
2. Ludovico Einaudi, Nuvole Bianche
Het moderne alternatief voor Bach, en inmiddels bijna even vaak gevraagd. Alleen piano, geen tekst, en een opbouw die zich over ruim vijf minuten langzaam opent in plaats van meteen te grijpen. Juist daardoor werkt het bij de binnenkomst: de eerste minuten zijn zacht genoeg om nog een plek te zoeken. Laat uitfaden na de tweede opbouw.
3. Erik Satie, Gymnopédie nr. 1
Heel stil en heel sober, nauwelijks meer dan een handvol akkoorden in drie minuten. Past vooral bij kleine plechtigheden in de naaste kring, waar hardere muziek verkeerd zou vallen, en bij mensen die niet van ophef hielden. In een grote aula verdwijnt het stuk juist. Controleer de installatie, Satie verdraagt geen vervorming in het zachte.
4. Andrea Bocelli, Time to Say Goodbye
Emotioneel sterker dan de drie hierboven, dus eerder aan het eind van de binnenkomst dan aan het begin. Zodra de stem inzet luistert iedereen bewust, en wie zich tot dan toe goed hield, houdt zich vaak niet meer goed. Dat kan precies het moment zijn dat de familie wil. Wilt u het soberder, neem dan de instrumentale versie.
Na de toespraak: de nummers waarbij iedereen luistert
Na de herdenkingswoorden is er een overgang nodig. Hier mag het nummer tekst hebben, want nu luistert iedereen bewust.
5. Claudia de Breij, Mag Ik Dan Bij Jou
Het meest gedraaide Nederlandstalige uitvaartlied van dit moment. De tekst gaat over blijven bij iemand, en dat is precies wat er gezegd moet worden zonder dat iemand het hoeft uit te spreken. Zet het na de toespraak, wanneer de zaal even niets hoeft. Vier minuten is lang, spreek af waar het uitfadet als het programma strak zit.
6. Marco Borsato, Afscheid Nemen Bestaat Niet
Directer dan de rest en daardoor niet voor elke familie geschikt: de titel zegt precies waar het over gaat. Waar het past, raakt het meteen en herkent de hele zaal de eerste regel. Waar het niet past, voelt het als een uitspraak die de familie niet zelf gedaan heeft. Vraag het na bij de naaste nabestaanden.
7. Ramses Shaffy, Zing, Vecht, Huil, Bid, Lach, Werk en Bewonder
Voor een leven dat vol werd geleefd. Licht in plaats van zwaar, en veel families kiezen dit juist om die reden, zeker bij iemand met humor. De tekst is een opsomming van wat het leven vraagt, niet van wat er verloren ging. Het werkt goed na de toespraak, wanneer de zaal weer lucht mag krijgen.
8. André Hazes, Zij Gelooft In Mij
Bij uitvaarten waar de zaal wil meezingen, en dat gebeurt vaker dan mensen verwachten. Kies dit bewust: het maakt de plechtigheid warmer en luidruchtiger tegelijk, en dat is niet in elke aula gepast. Bij een volle zaal draagt het lied zichzelf. Geef de uitvaartondernemer door dat er gezongen mag worden.
9. Eric Clapton, Tears in Heaven
Let op: het nummer gaat over de dood van een kind, Clapton schreef het na het ongeluk van zijn zoon. Past het, dan raakt het heel precies en kent bijna iedereen het verhaal erachter. Past het niet, dan staat het scheef, zeker bij het afscheid van iemand op hoge leeftijd. Vraag het na bij de familie.
In aula's en crematoria draait de muziek van een usb-stick of een aangeleverd bestand, niet van een telefoon met streaming. Het bereik is vrijwel overal slecht. Geef de nummers een dag van tevoren door aan de uitvaartondernemer, met per nummer de afspraak waar het uitfadet. In een kerkdienst beslist de voorganger of er naast de liederen ook opgenomen muziek klinkt.
Het uitdragen: kort, en zonder woorden
Bij het uitdragen loopt iedereen. Kies nummers die dragen zonder dat er naar geluisterd hoeft te worden, en die na twee minuten af kunnen zijn.
10. Westlife, You Raise Me Up
Het meest gevraagde nummer voor het uitdragen. Het bouwt op precies het juiste moment op, waardoor de zaal weet wanneer het gaat gebeuren, en het is bekend bij iedereen. Vier minuten is te lang voor het dragen alleen, dus spreek af of het doorloopt tot buiten. Zonder goede installatie verliest het opbouwmoment zijn effect.
11. Sarah Brightman en Andrea Bocelli, Con te partirò
De originele versie van Time to Say Goodbye, vaak gevraagd door families met een band met Italië. De Italiaanse tekst maakt het stuk minder direct voor de meeste gasten, en dat kan een voordeel zijn: de muziek draagt zonder dat er wordt meegelezen. De lengte is dezelfde, ruim vier minuten, dus eerder bij de binnenkomst.
12. Ave Maria (Schubert)
De klassieke keuze, ook bij niet-kerkelijke uitvaarten, omdat het stuk voor de meeste mensen eerder plechtig dan religieus klinkt. Eén couplet is genoeg, twee maakt het zwaarder dan de rest van de plechtigheid. Een sopraan met orgel werkt in een kerk, in een aula klinkt een rustiger opname bijna altijd beter.
Buiten klinkt elk nummer langer dan binnen. De gasten staan, vaak in de wind, vaak zonder stoel voor de oudsten. Eén couplet, live gespeeld op trompet of doedelzak, is genoeg. Alles daarboven wordt vermoeiend in plaats van troostend voor de naaste familie.
De koffietafel: als er weer gepraat wordt
Bij de condoleance hoeft de muziek niet centraal te staan, maar moet ze de stilte aan de tafels opvangen. Zacht, instrumentaal en lang genoeg zodat niemand de installatie hoeft te bedienen.
13. Ludovico Einaudi, Le Onde (album)
Ruim een uur pianomuziek achter elkaar zonder breuk en zonder moment waarop iemand moet ingrijpen. De eenvoudigste manier om de middag te vullen zonder een lijst samen te stellen. Het volume is de hele kunst: de muziek moet de stilte aan de tafels opvangen, niet de gesprekken overstemmen. Zet het album vooraf klaar in plaats van te streamen.
14. Yann Tiersen, Comptine d'un autre été
Bekend uit de film Amélie, licht in plaats van zwaar, en met twee minuten kort genoeg om niet te slepen. Past als de koffietafel bewust niet somber moet zijn, bijvoorbeeld na het afscheid van iemand met humor. Draai het als onderdeel van een pianoalbum, alleen is het te kort en valt de herhaling op.
15. Louis Armstrong, What a Wonderful World
Het meest gekozen slotnummer bij moderne uitvaarten, en met reden: het sluit de dag af met dankbaarheid in plaats van verlies. Armstrongs stem is zo vertrouwd dat de ruimte meteen opengaat, en de tekst blijft algemeen genoeg voor elke gelegenheid. Zet het helemaal aan het eind, bij de binnenkomst is het te warm.
Wie de hele uitvaart regelt, vindt de overige stappen in onze uitvaart checklist, en de woorden staan in zeven tips voor de grafrede.
Veelgestelde vragen
Welk nummer past bij de binnenkomst van een uitvaart?
Een rustig instrumentaal stuk zonder tekst. Bachs Air, Einaudi's Nuvole Bianche en Satie's Gymnopédie nr. 1 worden het meest gedraaid, omdat ze overal kunnen uitfaden zodra iedereen zit.
Wat is het meest gedraaide Nederlandstalige uitvaartlied?
Mag Ik Dan Bij Jou van Claudia de Breij. Daarnaast worden Afscheid Nemen Bestaat Niet van Marco Borsato en Zing, Vecht, Huil, Bid, Lach, Werk en Bewonder van Ramses Shaffy veel gekozen.
Hoe lang mag een nummer bij een uitvaart zijn?
Drie tot vier minuten is de grens. Daarna wordt de stilte ongemakkelijk in plaats van troostend, omdat de aanwezigen ondertussen niets te doen hebben.
Hoe lever je de muziek aan bij het crematorium?
Op een usb-stick of als bestand, een dag van tevoren bij de uitvaartondernemer. Streamen vanaf een telefoon lukt bijna nergens door slecht bereik. Geef per nummer door waar het moet uitfaden.
Kun je een persoonlijk rouwlied laten maken?
Ja. Samen met onze partner LiedMaker schrijven wij de tekst op de naam, het leven en de eigenaardigheden van de overledene en leveren het lied kant-en-klaar opgenomen met muziek en zang. Het rouwlied maakt u hier direct op de site.
Hoeveel nummers heb je nodig bij een uitvaart?
Drie tot vier dragen een hele plechtigheid: één bij de binnenkomst, één na de toespraak, één bij het uitdragen en eventueel één couplet bij het graf. Aula's zijn meestal per half uur geboekt.